30 maja 2026 roku w Krzyżanowicach na terenie Zbiornika Racibórz Dolny odbyły się transgraniczne ćwiczenia ratownicze pod kryptonimem „Powódź 2026”. Były one częścią projektu „Cztery żywioły – gotowi na zmiany klimatu”, realizowanego w ramach Programu Interreg Czechy–Polska 2021–2027. Celem przedsięwzięcia jest wzmocnienie przygotowania jednostek ratowniczych z Polski i Czech do wspólnego reagowania na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Partnerzy PL: Gmina Kornowac, Gmina Krzyżanowice, Gmina Krzanowice, Gmina Pietrowice Wielkie
Partnerzy CZ: Obec Bělá, Obec Strahovice, Obec Píšť, Obec Vřesina, Obec Hať, Obec Šilheřovice

Projekt „Cztery żywioły – gotowi na zmiany klimatu” jest realizowany z środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Czechy – Polska 2021–2027.
Projekt wpisuje się w Priorytet 1 – Zintegrowany system ratownictwa i środowisko, Cel 1.1 – Większa gotowość i transgraniczna zdolność do radzenia sobie z zagrożeniami i katastrofami na pograniczu czesko-polskim związanymi ze zmianami klimatu.

Ćwiczenia w Krzyżanowicach poświęcone były żywiołowi wody. Scenariusz zakładał sytuację powodziową spowodowaną długotrwałymi, intensywnymi opadami deszczu. W wyniku podniesienia stanu Odry powyżej poziomu alarmowego konieczne było zamknięcie śluzy na zbiorniku Racibórz Dolny, co doprowadziło do piętrzenia się wody oraz zagrożenia dla osób znajdujących się na terenie zbiornika. Zadaniem strażaków była ewakuacja poszkodowanych, prowadzenie działań z zakresu ratownictwa wodnego, uruchomienie pomp szlamowych wysokiej wydajności oraz zabezpieczenie terenów przed zalaniem.

W działaniach uczestniczyły jednostki PSP i OSP z Polski oraz strażacy z Republiki Czeskiej. Po stronie polskiej w ćwiczeniach brały udział m.in. KP PSP Racibórz, JRG Racibórz, OSP Tworków, OSP Zabełków, OSP Krzyżanowice, OSP Owsiszcze, OSP Kobyla i OSP Łańce. Do działań włączono również siły czeskie: HZS MSK ÚO Opava oraz jednostki JSDH Bělá, Píšť i Šilheřovice. Łącznie w ćwiczeniach I i II rzutu przewidziano udział około 100 strażaków, kilkanaście pojazdów, łodzie, pompy i in.

Jednym z najważniejszych elementów ćwiczeń było sprawdzenie skuteczności alarmowania jednostek, organizacji łączności oraz współdziałania stanowisk kierowania po obu stronach granicy – w Raciborzu, Katowicach i Ostrawie. Strażacy doskonalili także praktyczne wykorzystanie procedur współpracy transgranicznej, prowadzenie działań przeciwpowodziowych, ratownictwo wodne i udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Ćwiczenia rozpoczęły się od zgłoszenia zdarzenia do Stanowiska Kierowania Komendanta Powiatowego PSP w Raciborzu. Następnie zadysponowano siły i środki, a po przybyciu pierwszych zastępów rozpoczęto działania ratownicze. W dalszej części scenariusza do akcji włączono kolejne jednostki, w tym zastępy z Republiki Czeskiej. Strażacy prowadzili ewakuację osób zagrożonych, wypompowywali wodę z zalanych terenów, udzielali pomocy poszkodowanym oraz zabezpieczali posesje przed zalaniem. Ćwiczenia zakończyły się zbiórką podsumowującą.

Projekt „Cztery żywioły – gotowi na zmiany klimatu” obejmuje nie tylko ćwiczenia związane z wodą, ale także działania dotyczące ognia, powietrza i ziemi. W jego ramach zaplanowano zakup specjalistycznego sprzętu dla jednostek OSP, w tym łodzi płaskodennej z silnikiem, przyczepy do jej transportu, pomp, hydrozapór, sprzętu ratownictwa wodnego, środków łączności, odzieży ochronnej i wyposażenia niezbędnego podczas działań w trudnych warunkach. Przewidziano również specjalistyczne szkolenia, m.in. dla sterników motorowodnych oraz z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Dla Gminy Krzyżanowice wartość wydatków kwalifikowalnych w projekcie wynosi 213 314,91 euro, czyli około 982 tys. zł, z czego dofinansowanie to 170 651,92 euro, czyli około 785 tys. zł. Wkład własny gminy wynosi 197 tys. zł. Cały projekt, realizowany wspólnie przez partnerów z Polski i Czech, ma zakończyć się we wrześniu 2026 roku.

Ćwiczenia na Zbiorniku Racibórz Dolny były ważnym sprawdzianem gotowości służb do reagowania na realne zagrożenia powodziowe. Pokazały również, jak istotna jest współpraca ponad granicami – szczególnie w sytuacjach, w których żywioł nie zatrzymuje się na granicy administracyjnej ani państwowej.

Galeria zdjęć (39)

Zdjęcie 1 z 39